Với mục tiêu đề xuất được các giải pháp tổng thể nhằm phát triển các cây ăn quả ôn đới và cây dược liệu có giá trị kinh tế cao, có xét đến bối cảnh tác động của biến đổi khí hậu nhằm chủ động trong sản xuất. Thời gian qua, Phòng Nông nghiệp &PTNT huyện Xín Mần đã phối hợp với Trung tâm nghiên cứu và phát triển rau, hoa, quả thuộc Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc triển khai thực hiện đề án nghiên cứu các giải pháp tổng hợp để phát triển cây Mận táo. Chị Hán Thị Hồng Ngân, Trung tâm nghiên cứu và phát triển rau, hoa, quả, Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc cho biết: Với mục tiêu của đề tài nhằm nâng cao giá trị hàng hóa bền vững cây ăn quả đặc sản bản địa của Hà Giang thông qua nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật tiên tiến, phù hợp với điều kiện địa phương, đặc biệt là giống cây Mận táo ở huyện Xín Mần. Phía Trung tâm đã tập trung nghiên cứu Điều tra đánh giá thực trạng sản xuất; Nghiên cứu đặc điểm hình thái, đặc điểm nông sinh học; Nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật nâng cao năng suất, chất lượng mận táo và xây dựng điểm trình diễn ứng dụng quy trình thâm canh trên giống mận táo đặc trưng của huyện.
Theo đó, vụ quả 2023 - 2024, đề tài đã tiến hành các thí nghiệm nghiên cứu chế độ dinh dưỡng thích hợp cho 1000 gốc cây mận táo thuộc vườn của gia đình anh Sùng Văn Sinh, thôn Suôi Thầu, thị trấn Cốc Pài. Đề tài bao gồm các thí nghiệm về liều lượng phân bón thích hợp, thí nghiệm bón phân hữu cơ thay thế phân bón hóa học, bổ sung dinh dưỡng vi lượng, chất điều tiết sinh trưởng và phòng trừ sâu bệnh hại. Kết quả trên vườn thí nghiệm cho thấy hiệu quả rõ rệt so với đối chứng là phương thức canh tác cũ của hộ gia đình. Cây thí nghiệm có thế sinh trưởng khỏe, bộ lá xanh tốt, tỷ lệ rụng quả giảm rõ rệt, năng suất cao, kích thước quả đồng đều và mẫu mã đẹp.
Với kết quả đạt được sẽ là cơ sở để huyện Xín Mần xây dựng mô hình sản xuất nông nghiệp cộng đồng gắn với phát triển du lịch với sự tham gia của người dân, đặc biệt là với điểm du lịch thảo nguyên Suôi Thầu. Bên cạnh đó xây dựng các mô hình có ứng dụng công nghệ tiên tiến trong chăm sóc, hướng đến truy xuất nguồn gốc bằn blockchain và xây dựng mã vùng trồng, hướng tới phát triển hàng hoá. Anh Lộc Phát Thắng, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp &PTNT huyện Xín Mần cho biết: Với định hướng của huyện trong thời gian qua, việc phối hợp với Viện KHKT Miền núi phía bắc đã góp phần đưa KHKT tiến bộ trong quá trình phát triển cây ăn quả ôn đới ở huyện.
Đứng trước tình hình kinh tế thị trường và xu thế hội nhập, việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, khai thác tiềm năng, lợi thế phát triển vùng cây ăn trên địa bàn huyện để hình thành vùng sản xuất hàng hóa, sẽ góp phần thay đổi được phương thức sản xuất của người dân. Đây còn là cơ sở để nhân rộng cách thức canh tác không chỉ trên cây Mận táo, mà còn trên các cây ăn quả khác như: Hồng không hạt, Lê…, là biện pháp tích cực góp phần nâng cao năng suất, sản lượng, tăng thu nhập, xóa đói giảm nghèo, ổn định đời sống nhân dân.
Cao Cường
