Anh Thành kể lại: từ nhỏ bản thân đã được bố mẹ, các cậu dạy văn hóa truyền thống đồng bào dân tộc Mông, sáng đi học, chiều đi làm nương, làm ruộng, phụ giúp bố mẹ, tối học bài xong, thường là Thành học thêm môn thổi, múa khèn dân tộc Mông, lúc bé Khèn chỉ là đam mê… khi lớn lên, đi công tác đứng trước sự bùng nổ của mạng internet và hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, văn học nghệ thuật nói chung, văn hóa, văn nghệ dân gian nói riêng đang đối mặt với những tác động vô cùng mạnh mẽ, đặc biệt là nguy cơ mai một văn hóa dân tộc, xuống cấp đạo đức và các giá trị nhân bản của cha ông để lại. Nhiều dân tộc đã không còn chữ viết, tiếng nói, trang phục…, tình trạng thương mại hóa, biến tướng, lợi dụng tín ngưỡng để trục lợi... có chiều hướng gia tăng, giới trẻ quay lưng và không còn mặn mà với văn hóa dân tộc, thực trạng này khiến anh trăn trở và lo ngại.
Thực hiện Đề án 09-ĐA/TU, ngày 21/4/2017 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về “Bảo tồn, khôi phục, phát huy giá trị văn hóa đặc trưng của dân tộc Mông trên địa bàn tỉnh Hà Giang giai đoạn 2017-2020 và định hướng đến năm 2030”; Nghị quyết số 07-NQ/HU ngày 12/12/2020 của Ban Thường vụ Huyện Ủy Xín Mần về việc Bảo tồn và phát huy giá trị bản sắc văn hóa các dân tộc, tiếp tục đưa văn hóa truyền thống các dân tộc vào truyền dạy trong nhà trường giai đoạn 2021-2025. Đề án số 117/ĐA-UBND, ngày 17/10/2013 của UBND huyện về bảo tồn giá trị và phát triển văn hóa truyền thống các dân tộc huyện Xín Mần giai đoạn 2013-2020 gắn với thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”; việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới trên địa bàn toàn huyện. Với tinh thần nhiệt huyết của tuổi trẻ thanh niên, là đoàn viên Chi đoàn khối UBND huyện (từ 2018-2023), Anh Sùng Minh Thành luôn có lập trường tư tưởng vững vàng và đặt trọn vẹn niềm tin, tin tưởng sự lãnh đạo của Đảng, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, để cụ thể hóa các đề án trên anh đã nêu cao tinh thần trách nhiệm của thế hệ trẻ, khát khao nối tiếp thế hệ cha ông để tiếp tục bảo tồn, khôi phục, phát huy giá trị văn hóa đặc trưng của dân tộc Mông trên địa bàn huyện Xín Mần. Được UBND huyện và phòng Văn hóa thông tin huyện tạo điều kiện, đầu năm 2020 anh đã đến gặp gỡ 38 nghệ nhân, 125 các em học sinh Trường Tiểu học, Trung học cơ sở, Trung học phổ thông dân tộc Mông của 17/18 xã, thị trấn tuyên truyền vận động thành lập Câu lạc bộ để tạo điều kiện cho các nghệ nhân được giao lưu, học hỏi, trao đổi kinh nghiệm về văn hóa dân tộc Mông và được mọi người đồng tình ủng hộ cao, đến nay đã phát triển 1.200 thành viên.
Trong quá trình hoạt động CLB luôn nhận được sự quan tâm giúp đỡ của các đồng chí Thường trực Huyện ủy, Thường trực HĐND và UBND huyện. Mô hình Câu lạc bộ yêu thích nhạc cụ văn hóa dân tộc Mông huyện Xín Mần được thành lập, có quy chế hoạt động, phạm vi áp dụng, quy định về tổ chức hoạt động. Với mục đích là giữ gìn, bảo tồn, phát huy, phát triển bản sắc nhạc cụ, văn hóa dân tộc Mông; Tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích, năng động, sáng tạo cho các thành viên được tham gia các hoạt động, chương trình văn hóa văn nghệ; anh tổ chức, hướng dẫn tập luyện kỹ năng thổi, múa, sử dụng nhạc cụ nhằm thúc đẩy phong trào dạy và học; duy trì và phát huy giá trị tốt đẹp của nhạc cụ, văn hóa dân tộc Mông, tạo vườn ươm phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng các bạn đoàn viên, thanh niên trẻ sớm trở thành các nghệ nhân trẻ yêu thích nhạc cụ, văn hóa dân tộc Mông; Ngoài ra, nhằm bảo tồn những nét đẹp văn hóa truyền thống, anh Sùng Minh Thành cùng CLB yêu thích nhạc cụ dân tộc Mông cùng các xã đã phối hợp với các trường học trên địa bàn huyện đưa văn hoá truyền thống vào nhà trường dạy và học văn hóa truyền thống dân tộc như: học khèn, múa khèn; học hát các bài hát dân gian truyền thống văn hóa mang tính giáo dục con em chăm ngoan, chăm học, yêu quê hương, yêu Tổ quốc, không cưới tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, xóa bỏ hủ tục lạc hậu…; Dạy múa gậy đồng su; Dạy nghi lễ, phong tục trong đám cưới; Tổ chức điều hành mọi công việc trong tang lễ; Tổ chức lễ hội gầu tào và các lễ hội dân gian trong văn hóa người Mông. Đồng thời, phát huy sáng tạo cái mới, văn minh để áp dụng phù hợp với thực tiễn, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội, xoá đói giảm nghèo, xây dựng Nông thôn mới, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tại cơ sở.
Với những nỗ lực của anh và CLB trong các hoạt động văn hóa văn nghệ của địa phương, không những giữ gìn các loại nhạc cụ, dân ca của dân tộc Mông mà còn góp phần quảng bá hình ảnh, nét văn hóa truyền thống đa sắc màu của các dân tộc trên địa bàn huyện Xín Mần nói riêng và tỉnh Hà Giang nói chung. Bằng nỗ lực của mình, anh đã dẫn dắt CLB đi đúng hướng và được lãnh đạo các cấp ghi nhận trao giấy chứng nhận, khen thưởng động viên như: giải nhất Hội thi khèn Mông lần thức nhất huyện Bắc Hà năm 2020; giải A cấp tỉnh tiết mục Múa khèn Mông năm 2021 do Sở Văn hoá TT&DL tổ chức; giấy chứng nhận khen thưởng tiết mục “Vũ điệu Tuổi trẻ năm 2022” tổ chức tại huyện; được Tỉnh uỷ Hà Giang cấp giấy chứng nhận “Đảng viên đi đầu trong việc giữ gìn, bảo tồn, khôi phục, phát huy giá trị văn hóa đặc trưng của dân tộc Mông trên địa bàn huyện Xín Mần” năm 2022; đạt giải nhất với tiểu phẩm “Không cưới tảo hôn” tại Liên hoan dân ca, dân vũ học sinh phổ thông cấp tỉnh lần thứ 2 năm 2023. Với kết quả đó, anh Sùng Minh Thành xứng đáng là tấm gương tiêu biểu trong việc giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc để các thế hệ trẻ học tập và noi theo.
Hoàng Thị Nha Trang - Văn phòng HĐND&UBND huyện Xín Mần
