Trường PTDTBT THCS Bản Ngò có tổng số 290 em học sinh, với 98% học sinh đến từ nhiều dân tộc khác nhau như Tày, Nùng, Mông, Dao cùng học tập dưới một mái trường. Mỗi dân tộc mang theo những nét văn hóa, phong tục, tập quán riêng, tạo nên bức tranh đa sắc màu đầy sinh động. Thế nhưng, sự đa dạng ấy cũng đặt ra không ít thách thức như sự rụt rè, ngại giao tiếp bởi tập quán khác biệt… Những khoảng cách vô hình ấy nếu không được quan tâm sẽ dễ tạo nên sự e dè, thiếu gắn kết giữa các em học sinh.
Hoạt động tập thể giữa giờ học tại Trường PTDTBT THCS Bản Ngò
Nhận thức rõ điều đó, dưới sự lãnh đạo của Chi bộ nhà trường, việc xây dựng môi trường giáo dục đoàn kết, bình đẳng, thân thiện được xác định là nhiệm vụ xuyên suốt trong công tác xây dựng Đảng, là nhiệm vụ quan trọng bên cạnh việc nâng cao chất lượng dạy học. Trong sân trường giờ ra chơi, hình ảnh những nhóm học sinh thuộc nhiều dân tộc cùng tham gia hoạt động tập thể, chơi trò chơi dân gian, đọc sách hay trao đổi bài học đã trở nên quen thuộc. Không còn sự phân biệt về dân tộc, hoàn cảnh hay nơi ở. Thay vào đó là những tiếng cười giòn tan và những tình bạn trong sáng của tuổi học trò.
Cô Hoàng Thị Ngân, phó hiệu trưởng trường PTDTBT THCS Bản Ngò chia sẻ: “Các em đến từ nhiều dân tộc khác nhau nhưng khi học tập và sinh hoạt cùng nhau, các em dần hiểu, tôn trọng và yêu quý nhau hơn. Đó là nền tảng quan trọng để hình thành tinh thần đoàn kết ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.”
Một trong những giá trị đặc biệt của giáo dục vùng cao là không chỉ xây dựng tinh thần đoàn kết mà còn góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Nhà trường luôn khuyến khích học sinh tự hào về truyền thống của dân tộc mình. Những giờ học về lịch sử địa phương, các cuộc thi tìm hiểu văn hóa dân tộc, những chương trình trải nghiệm thực tế đã giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn về cội nguồn và truyền thống quê hương. Trong trường học hay trong lớp học của nhà trường đều xây dựng các góc trưng bày văn hóa dân tộc với những hiện vật, nhạc cụ, trang phục truyền thống do chính học sinh và phụ huynh đóng góp. Qua đó, các em nhận thức rõ hơn trách nhiệm giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc mình. Điều đáng quý là việc bảo tồn bản sắc không làm gia tăng khoảng cách mà ngược lại, giúp học sinh thêm trân trọng sự đa dạng văn hóa. Các em hiểu rằng mỗi dân tộc đều có những giá trị riêng cần được bảo vệ và phát huy.
Cùng đọc sách tại khuôn viên trường
Đại đoàn kết dân tộc không phải là làm cho mọi người giống nhau, mà là cùng nhau tôn trọng những khác biệt để xây dựng một cộng đồng gắn bó và phát triển. Đó cũng chính là tinh thần mà nhà trường đang kiên trì vun đắp mỗi ngày. Để có được môi trường học đường đoàn kết ấy là công sức của các thầy cô giáo nhà trường đang ngày đêm tận tụy với nghề. Không chỉ truyền đạt kiến thức, người thầy ở vùng cao còn là người đồng hành, người cha, người mẹ thứ hai, là cầu nối giữa nhà trường với gia đình và thôn bản.
Nhiều giáo viên đã có những cách làm sáng tạo để gắn kết học sinh. Trong mỗi lớp học, các em được sắp xếp thành những nhóm học tập đa dạng, có sự tham gia của học sinh thuộc nhiều dân tộc khác nhau. Những em học khá giúp đỡ bạn học yếu, em mạnh dạn hỗ trợ các bạn còn rụt rè. Hay những hoạt động truyền thông, ngoại khóa, rèn kỹ năng sống… chia sẻ phong tục tập quán của nhau, để các em học sinh hiểu nhau hơn. Các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp được xây dựng phong phú, gắn với giáo dục kỹ năng sống, giáo dục truyền thống và định hướng nghề nghiệp cho học sinh. Từ những buổi sinh hoạt dưới cờ đầu tuần, các chương trình truyền thông sân khấu hóa, hội thi tìm hiểu lịch sử, đến Hội chợ Xuân, các trò chơi dân gian, hoạt động trải nghiệm thực tế... đều trở thành những "lớp học mở" giúp học sinh được giao lưu, học hỏi và thấu hiểu nhau hơn.
Trong các hoạt động ấy, học sinh thuộc nhiều dân tộc khác nhau cùng tham gia tổ chức, cùng thể hiện tài năng và chia sẻ những nét đẹp văn hóa của dân tộc mình. Những khoảng cách về ngôn ngữ, phong tục dần được xóa nhòa bằng tiếng cười, tinh thần đồng đội và sự gắn kết trong các hoạt động tập thể. Bên cạnh đó, nhà trường còn duy trì hiệu quả nhiều câu lạc bộ như Văn nghệ, Thể dục thể thao, Kỹ năng sống, Mỹ thuật... thu hút đông đảo học sinh tham gia. Đây không chỉ là sân chơi bổ ích sau giờ học mà còn là môi trường để các em phát huy năng khiếu, rèn luyện kỹ năng giao tiếp, tinh thần hợp tác và ý thức trách nhiệm với tập thể. Từ những hoạt động thiết thực ấy, nhiều phong trào của nhà trường đã đạt kết quả nổi bật, được các cấp ghi nhận và đánh giá cao. Đặc biệt, mọi hoạt động đều được tuyên truyền, lan tỏa thông qua mạng xã hội của nhà trường. Những bản tin, hình ảnh, video về các hoạt động giáo dục, phong trào học sinh không chỉ tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong đội ngũ giáo viên, học sinh mà còn nhận được sự quan tâm, đồng hành của phụ huynh. Chính sự kết hợp hài hòa giữa giáo dục trên lớp và các hoạt động trải nghiệm đã góp phần hình thành môi trường học đường thân thiện, đoàn kết, nơi mỗi học sinh đều cảm nhận được sự tôn trọng, yêu thương và cơ hội phát triển toàn diện. Nhờ xây dựng môi trường đoàn kết, tỷ lệ chuyên cần của học sinh bán trú được duy trì ổn định, nhiều em mạnh dạn tham gia các hoạt động tập thể, các phong trào văn nghệ, thể thao, trải nghiệm ngày càng sôi nổi.
Đoàn kết tạo nên thành công cho các em học sinh
Các em học sinh có thể đến từ những thôn khác nhau, nói những ngôn ngữ khác nhau, nhưng đều đang được nuôi dưỡng trong môi trường giáo dục của sự sẻ chia và đoàn kết của ngôi trường PTDTBT THCS Bản Ngò ấy. Trong bối cảnh đất nước hội nhập và phát triển mạnh mẽ, việc giáo dục tinh thần đại đoàn kết dân tộc cho thế hệ trẻ càng trở nên quan trọng.
Dưới mái trường chính là nơi khởi nguồn của những giá trị tốt đẹp ấy. Những người thầy, người cô vẫn ngày ngày cần mẫn trên bục giảng. Bằng tình yêu nghề và trách nhiệm với thế hệ tương lai, gieo những hạt giống của niềm tin, lòng nhân ái và tinh thần đoàn kết. Để rồi từ nơi mái trường nhỏ giữa vùng biên Pà Vầy Sủ, những hạt giống đoàn kết đang được gieo trồng mỗi ngày. Mai này, các em sẽ trở về xây dựng quê hương bằng chính tri thức, lòng tự hào dân tộc và tinh thần gắn bó cộng đồng được nuôi dưỡng từ những năm tháng học trò.
Nhóm tác giả: Đặng Phận, Sùng Lít, Vàng Thiêm, Mai Hương, Nông Liên.
